Beelddenken en HB

Beelddenken: alleen maar denken in beelden?

Stel: een taaldenker en een beelddenker moeten samen voor school een oplossing bedenken voor het parkeerprobleem rondom de school. De taaldenker begint met het maken van een planning en gaat dan, het probleem analyserende, stap voor stap naar een oplossing toe. Een beelddenker ziet de vele auto’s voor school voor zich en de kinderen die zich een weg banen tussen al die auto’s door. Van daaruit bekijkt een beelddenker wat mogelijke oplossingen zijn. Een totaal andere benadering die tot totaal andere oplossingen leiden. Maar wie bedenkt nu de beste oplossing?

Wat is ‘beter’?

Voor deze opdracht zou vermoedelijk de taaldenker een hoger cijfer behalen dan de beelddenker, omdat de taaldenker ‘zich precies aan de opdracht houdt’, namelijk het volgen van alle stappen die tot het ‘juiste antwoord’ leiden. Misschien is echter de oplossing van de beelddenker wel een betere. Wie verdient dan een hoger cijfer?

Beelddenken op school

Steeds vaker merk ik bij coachees dat zij op school tegen het talige onderwijs aanlopen. Toen ik zelf voor de klas stond, probeerde ik de leerstof ook wel met beeld uit te leggen: uitleg in een PowerPoint met verduidelijkende plaatjes, filmpjes op YouTube en speciale werkvormen kwamen voorbij. Nu ik meer en meer over beelddenken te weten kom, merk ik dat dit nog veel te veel vanuit een taaldenker bedacht is.

Wat is beelddenken?

Beelddenken is veel meer dan alleen ‘in plaatjes denken’. Een beelddenker verwerkt de informatie vanuit het geheel en werkt al associërend naar de analyse, met een voorkeur voor beelden. Daarnaast voegen zij eigen ervaring en kennis toe aan de analyse en zien zij logische verbanden. Van daaruit gaan zij naar de kern.

Taaldenken

Taaldenkers daarentegen werken stap voor stap naar het geheel toe, om met behulp van die stappen tot een oplossing te komen, met een voorkeur voor taal.
Op school wordt van oudsher middels taal de leerstof stapsgewijs aangeboden. Dit maakt ook, dat taaldenkers met meer plezier op school leren, zij worden immers aangesproken op iets waar ze best goed in zijn. Niet verwonderlijk dus, dat het vooral taaldenkers zijn die kiezen voor een baan in het onderwijs. En zo blijft het onderwijs een instituut voor en van voornamelijk taaldenkers.

Van breuken naar Italië naar…

Laatst vertelde een leerkracht mij dat een leerling leek af te dwalen toen de juf de klas breuken aanleerde door pizzapunten als voorbeeld te gebruiken. Ze vroeg mij of het meisje dan misschien terugdacht aan de keer dat ze thuis pizza’s at. Ik antwoordde toen: ‘Nee, dat gaat veel verder. Van jouw pizzapunten moet zij terugdenken aan haar vakantie in Italië, waarna ze dacht aan de ijsjes die ze met de boot ging halen in het dorpje verderop, waardoor ze moest denken aan het kneeboard waarop ze zat achter de boot en daardoor weer aan de keer dat ze zonder benzine op het meer lagen en haar vader moest roeien. Toen moest ze eigenlijk heel hard lachen, maar…… oh ja! Juf was iets aan het vertellen…’ Hierdoor missen beelddenkers vaak een groot deel van de uitleg en weten ze niet goed wat ze nu moeten doen als ze aan de slag moeten in de klas.

Wat is de relatie met hoogbegaafdheid?

Veel hoogbegaafden die tegen problemen in het onderwijs aanlopen zijn beelddenkers. Beelddenkers denken en leren voornamelijk vanuit de rechter hersenhelft. Zij zijn dus visueel ingesteld en handelen ook vaak kinesthetisch, vanuit het gevoel. Dit maakt dat deze kinderen vaak opvallen in de klas, óf door druk gedrag, óf juist door dromerigheid. En dus ook doordat de prestaties achterblijven op wat de leerkrachten en/of ouders verwachten op basis van de (wel of niet gemeten) intelligentie.

Tijd…

Ten slotte nog een laatste punt dat mij opviel tijdens het lezen over beelddenken (inderdaad, vanuit een talige manier wordt de kennis over beelddenken verspreid, net als hier): beelddenkers hebben een zwak tijdsbesef. Misschien begrijpt u nu waarom uw kind (of man) nooit op tijd is…? 😉

Meer info?

Meer weten over beelddenken of over hoe ik kan helpen? info@hbcoachinguitgeest.nl