Laurent

In de media is veel gesproken en geschreven over Laurent, het hoogbegaafde jongetje dat voor zijn tiende zijn bachelor zou behalen aan de TU Eindhoven, als jongste kind ooit. Op 5-jarige leeftijd ging Laurent naar de middelbare school en met 8 behaalde hij dit diploma. Nu was dus het plan om hem voor zijn tiende verjaardag zijn universiteit af te laten ronden. Onder andere doordat hij, volgens de universiteit, nog meerdere tentamens moest maken was dit niet mogelijk. Volgens de ouders is er meer aan de hand en wordt Laurent onnodig vertraagd. Nu gaat Laurent waarschijnlijk naar een universiteit in Amerika, waar op hoog cognitief niveau presteren meer gestimuleerd wordt dan in Nederland.

Hoe kun je op zo’n jonge leeftijd alle schooltaken al zo goed volbrengen? Je executieve functies zijn dan toch nog lang niet goed ontwikkeld? Vorige week schreef ik al over deze executieve functies, over de vaardigheden die je nodig hebt om een (complexe) taak goed te kunnen volbrengen. Deze vaardigheden ontwikkelen zich in de frontale kwab in de hersenen. Deze frontale kwab is pas uitgegroeid aan het eind van de adolescentie, zo rond je 21e levensjaar. Dit betekent dat deze vaardigheden eigenlijk pas dan volledig ontwikkeld zouden kunnen zijn, mits ze ook altijd goed gestimuleerd zijn.

Veel van de hoogbegaafde jongeren die ik coach hebben de executieve functies niet goed ontwikkeld. Dit begint al als ze in hun wieg liggen en naar de mobiel boven hun hoofd proberen te grijpen. Baby’s met een gemiddeld IQ blijven het proberen, tot hun armen lang genoeg zijn of tot ze zichzelf omhoog kunnen krijgen. Hoogbegaafde baby’s hebben al het inzicht dat ze er op dat moment niet bij kunnen en dat steeds opnieuw proberen eigenlijk geen zin heeft voor dit doel. Hij probeert het later nog wel eens een keer, als hij denkt dat het wel lukt. Dit gaat eigenlijk de hele tijd zo door. Al vanaf geboorte leren deze kinderen niet door te zetten om een moeilijker doel te bereiken, simpelweg omdat dit doel niet moeilijk genoeg is of té moeilijk lijkt voor dat moment voor hen. Uiteindelijk werkt dit door op school: iets doen waarvan je weet dat je het (nog) niet kunt, kun je beter pas doen als je weet dat je het wel kunt; of anders maar niet.

Naast een fixed mindset zorgt dit dus ook voor slecht(er) ontwikkelde vaardigheden. Denk maar aan het niet kunnen stellen van prioriteiten, of het niet gericht kunnen werken naar een doel. Doordat veel hoogbegaafde kinderen door het gebrek aan uitdaging gefrustreerd raken, hebben ze vaak ook moeite met hun reactie-inhibitie: even wachten voordat je reageert, of je juist terugtrekken en niets meer zeggen, of met hun emotieregulatie: heel hard knallen om de frustratie eruit te laten of juist helemaal geen emoties meer tonen.

Om op Laurent terug te komen: zijn executieve functies zullen nog niet uitontwikkeld zijn. Juist door zijn extreem hoge IQ, gecombineerd met de juiste uitdaging op het juiste moment en met een goede begeleiding van ouders, school en/of coach, kan hij wél complexere schooltaken goed volbrengen.

Volgende week zal ik een aantal executieve functies nader toelichten en tips geven om die te ontwikkelen. Welke executieve functies wil jij graag hierin terugzien?? Geef het aan in een reactie onder dit blog!

Nog even alle executieve functies op een rijtje:

  1. Flexibiliteit – aanpassen aan veranderingen
  2. Taakinitiatie – jezelf in beweging brengen
  3. Doelgericht gedrag – werken met een doel voor ogen
  4. Volgehouden aandacht – aandacht erbij houden
  5. Emotieregulatie – omgaan met emoties
  6. Reactie-inhibitie – even wachten met reageren
  7. Metacognitie – nadenken over hoe je leert en werkt
  8. (Werk)geheugen – iets onthouden en terugvinden
  9. Time management – tijd goed besteden
  10. Organisatie – organiseren
  11. Planning/prioritering – plannen