MOETivatie

Afgelopen woensdag was ik samen met Richelle de Deugd (van Hobega) naar de conferentie van het SLO – het nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling. Dit jaar was de conferentie ‘Begaafdheid, Creativiteit en Talentontwikkeling’ getiteld. Het werd een zeer inspirerende dag, met boeiende lezingen en activerende workshops! Hier mijn eerste blog over deze dag.

Vitamines voor groei

De eerste ronde was een lezing van Maarten Vansteenkiste, motivatiepsycholoog en schrijver van het boek ‘Vitamines voor groei’. Hij vroeg zich af waarom wij naar de conferentie gekomen waren; wat motiveert iemand om te zijn waar die is? Voor kinderen is school een verplichting, maar hoe zit het nu met hun motivatie?

Types motivatie

Vansteenkiste onderscheidt 4 types van motivatie:

  1. Externe druk – straf, beloning en verwachtingen van anderen
  2. Interne druk – schaamte, schuld en eigenwaarde
  3. Persoonlijke zinvolheid – inzicht, zinvol en meerwaarde
  4. Nieuwsgierigheid – geboeidheid, plezier en interesse

De eerste twee vallen onder de MOETivatie: het moet, je voelt de druk vanuit jezelf of van buitenaf. De laatste twee vallen onder de, zoals de Vlamingen het zo mooi noemen, ‘goesting’: het verlangen/willen, in dit geval om iets te leren.

Hoogbegaafde jongeren

Hoe scoren hoogbegaafde jongeren nu op deze vier types? Voor dit onderzoek zijn drie groepen gemeten: de eerste groep had een IQ van tussen de 80 en 120, de tweede groep van tussen de 120 en 130 en de derde groep van 130+. Vooral op de goesting, de intrinsieke motivatie, scoren hoogbegaafde jongeren lager dan de andere twee groepen. Er is geen verschil in de MOETivatie, de gecontroleerde motivatie.

Autonome motivatie

Moeten leidt veelal tot uitstelgedrag en cynisme. Het is veel beter te investeren in de autonome motivatie: de motivatie die voortkomt uit het gevoel iets uit jezelf te doen, omdat je het interessant of belangrijk vindt. Het is gebleken dat zowel het welbevinden als de cognitieve ontwikkeling verbetert bij meer autonome motivatie. Hoogbegaafde jongeren ervaren, ten opzichte van hun leeftijdsgenoten, minder autonome motivatie, terwijl dit dus wel erg belangrijk is voor hun welbevinden en cognitieve ontwikkeling.

ABC

De ‘Vitamines voor de groei’ zijn het ABC:

  1. Autonomie – een keuze hebben
  2. Relationele verBondenheid – wederkerigheid, vertrouwen in de docent hebben
  3. Competentie – aangesproken worden op de expertise

Autonomieondersteuning bied je door nieuwsgierig te zijn naar de belevingswereld van de persoon, door de lesstof hierop af te stemmen, waardoor de jongere het gevoel krijgt zichzelf te mogen zijn. Daarnaast is afstemming op het ontwikkelingsniveau ook belangrijk, kijk naar de kwaliteiten en vaardigheden zodat de jongere beter kan worden, de competentie krijgt. Ten slotte de relevantie, het te leren werk moet voor de jongere wel relevant zijn.

Waarom doen we niet wat we moeten doen?

Vansteenkiste onderscheidt ook hier 4 vormen:

  1. Gebrek aan vaardigheid – ‘het lukt me niet’
  2. Gebrek aan inspanning – ‘het kost me te veel moeite’
  3. Opstandig verzet – ‘ik wil niet als studiebol overkomen’
  4. Reflectief verzet – ‘ik vind de opdracht niet betekenisvol’

Vorm 2, het gebrek aan inspanning, komt het meest voor onder hoogbegaafde jongeren, veelal veroorzaakt door niet boeiende of zinvol lijkende opdrachten. Maak de leerstof dus relevant, geef het duiding.

Zo vroeg mijn dochter net aan me, waarom ze geschiedenis moet leren. Toen ik haar over de relevantie van het vak vertelde, ging ze zuchtend verder. Als ze nu nog een keuze zou krijgen in hetgeen ze moet doen en de docent voor zijn keuze weet wat haar interessegebieden en competenties zijn , dan zou ze veel meer plezier in dit vak krijgen dan nu het geval is.

En dit is precies wat ik ook in mijn praktijk tegenkom: jongeren die ongemotiveerd zijn voor school, door een gebrek aan autonomie, een gebrek aan verbondenheid met de docenten en de leerstof en een gebrek aan de juiste competentie – de uitdaging ligt niet op het juiste niveau. Het op de juiste manier motiveren van hoogbegaafde jongeren is noodzakelijk om drop-outs te voorkomen!

Ook een training voor uw school organiseren? https://hbcoachinguitgeest.nl/scholing-voor-personeel