Stressssss……….

Afgelopen dinsdag zat ik weer als cursist in een van de lokalen bij Novilo. Deze keer voor een Masterclass over angst en depressie bij hoogbegaafde jongeren. In mijn praktijk komen vaak tieners die kampen met angsten, soms ook (neigend naar) een depressie. Hoe komt dat nu toch, dat hoogbegaafde kinderen en tieners hier vatbaar voor lijken te zijn? Waar komen die angsten vandaan? En: wat kunnen we doen om deze te voorkomen?

HB en angst
Een deel van de verklaring voor de angsten bij hoogbegaafden ligt in de hersenen. Bij een hoger IQ worden de impulsen in het brein sneller doorgegeven dan bij een lager IQ. Vergelijk een 80-kilometerweg met een snelweg: je kunt dezelfde wegen effectiever gebruiken. Bij te veel verkeer ontstaat echter een file, waardoor er blokkades ontstaan.
Ook is het lastig voor hen om de angst los te laten, doordat de angst een gewende gedachte geworden is. Het is vervelend deze gewenning op te moeten geven, ze voelt toch wel enigszins veilig. Zo blijf je steeds ‘op dezelfde weg rijden’, kun je niet afslaan.

Bronnen van stress
Er zijn verschillende bronnen van stress te noemen. Ten eerste situationele stress: de spanning die ontstaat bij een vervelende situatie. Zijn er meer van deze situaties, neemt de stress toe. Een tweede bron wordt door jezelf veroorzaakt. Het blijven hangen in negatieve gedachten, of vele beren op de weg zien zijn bijvoorbeeld. De laatste wordt veroorzaakt door existentiële vragen, zoals ‘wat is de zin van het leven?’, ‘hoe kan ik de wereld verbeteren?’ of ‘wat is het nut van school?’
Hoogbegaafden beleven angsten veel dieper en intenser, onder andere door die snelle impulsen, maar blokkeren dus ook sneller. Ze kunnen dan in een vicieuze cirkel terecht komen, waarin ze bang zijn voor de angst.

Wat te doen?
Heel belangrijk is het hen te leren hoe het komt dat ze deze angsten hebben, waar komen ze vandaan en waardoor zijn ze zó intens? Je moet de angst eerst leren benoemen en daarna ermee aan de slag gaan. Je kunt leren hoe je rustig kunt worden als je weer een angstmoment hebt, bijvoorbeeld door 3x diep in de buik adem te halen, of luisteren naar voor jou rustgevende muziek. Daarnaast kun je een Piekerkwartiertje invoeren: gedurende dat kwartier geef je je gedachten alle ruimte om te piekeren over wat je dwars zit. Na dat kwartier stop je hier weer mee en is je hoofd een stuk leger.

Spiegels
Het ontbreekt hoogbegaafde jongeren vaak aan spiegels, aan ontwikkelingsgelijken aan wie ze hun gedrag en gedachten kunnen spiegelen. Hierdoor voelen ze zich ontheemd, niet onderdeel van de klas/maatschappij, anders. Deze spiegels zijn voor hen heel belangrijk. Hóe belangrijk, merk ik iedere keer weer als ik hoogbegaafde kinderen en jongeren bij elkaar zie, zowel bij het Pharoskamp, als bij de jongerenavond van deDNKRS én als mijn kinderen met andere hoogbegaafde kinderen spelen. Ze hoeven zich niet aan te passen, kunnen hun gedachten de vrije loop laten gaan en zijn vrij.
(Interesse in jongerenavonden in Uitgeest? Geef je dan op via https://hbcoachinguitgeest.nl/)

Meer over dit onderwerp in mijn volgende nieuwsbrief, die woensdag 16 oktober verschijnt.